Muzeum historii naturalnej jako przestrzeń doświadczenia performatywnego I i II (październik 2010, luty 2011)

Dwie części projektu “Dramaturgia przestrzeni muzealnej” poświęcone były wyłącznie badaniom nad rolą muzeów historii naturalnej w zwiększaniu świadomości ekologicznej. Pierwszy wyjazd został zrealizowany w październiku 2010 r. w Niemczech, drugi – w lutym 2011 r. w Szwajcarii.

Punkt wyjścia stanowił zauważalny wpływ rozwijającego się od lat 60-tych ruchu ekologicznego na program placówek muzealnych, których początki sięgają XVIII i XIX w., będący jednym z przejawów ewolucji społecznej funkcji muzeów. W konsekwencji, wizyta w muzeum przyrodnicznym, które wykorzystuje nowoczesne sposoby aranżacji przestrzeni i nowatorskie techniki wystawiennicze do prezentacji swoich kolekcji oraz wyników badań a także stosuje strategie wywołujące osobiste zangażowanie odbiorcy, może zaowocować doświadczeniem performatywnym tj. takim, które wpłynie na sposób postępowania zwiedzającego w prawdziwym życiu.

Analizie zostały poddane wszelkie praktyki służące uwrażliwieniu odbiorcy na problemy ochrony środowiska, w szczególności zaś wystawy problematyzujące zagrożenie różnorodności biologicznej i wpływ człowieka na ewolucję. W centrum zainteresowania znalazły się również programy edukacyjne skierowane do różnych grup wiekowych oraz techniki zwiększąjące interaktywność ekspozycji. Podobnie jak w poprzednich edycjach, analiza objęła również aranżację przestrzenną muzeów, które często adaptują do swoich potrzeb budynki o nominalnie odmiennym przeznaczeniu lub których architektura odzwierciedla historyczne koncepcje nauki (kreacjonizm, struktura taksonomiczna, lub podział na dzieła natury i dzieła człowieka). Ostatnim zagadnieniem jest współpraca placówek muzealnych z uniwersytetami, które wspierają działalność tych muzeów jako zewnętrznych ośrodków badawczych.

Wyjazdy obejmowały badania terenowe prowadzone m.in. metodą obserwacji uczestniczącej oraz wywiady z pracownikami działów kolekcji, komunikacji i edukacji:

• Staatliches Museum für Naturkunde Karlsruhe (Barbara Klump, Dział Edukacji)
• Musée zoologique de Strasbourg (Marie-Dominique Wandhammer, Konserwator)
• Staatliches Museum für Naturkunde Stuttgart (Ulrich Schmid, Dział Edukacji)
• Senckenberg Naturmuseum Frankfurt (Julia Krohmer, Dział Edukacji)
• Zoologisches Forschungsmuseum A. Koenig Bonn (Thomas Gerken, Dział Wystaw)

• Musée Cantonal de Zoologie Lausanne
• Muséum d’Histoire Naturelle de la Ville de Genève
• Naturhistoriches Museum Basel